{"id":1176,"date":"2022-07-23T22:49:01","date_gmt":"2022-07-23T22:49:01","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumniepodlegloscipl-prod.goout.cloud\/?p=1176"},"modified":"2024-04-08T14:44:45","modified_gmt":"2024-04-08T14:44:45","slug":"pawiak-1835-1940","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/history\/pawiak-1835-1940\/","title":{"rendered":"Pawiak 1835 \u2013 1939"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Po\u0142o\u017cone w samym centrum Warszawy wi\u0119zienie \u015bledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 brama wjazdowa) zosta\u0142o zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego.<\/p>\n

Od 1863 r. by\u0142o wi\u0119zieniem politycznym z oddzia\u0142ami m\u0119skim i kobiecym. W latach zabor\u00f3w wi\u0119zieni tu byli cz\u0142onkowie Rz\u0105du Narodowego, powsta\u0144cy 1863 r., tysi\u0105ce dzia\u0142aczy partii robotniczych, narodowych i ludowych. W czasie rewolucji 1905-1907 Pawiak by\u0142, obok Cytadeli Warszawskiej, g\u0142\u00f3wnym wi\u0119zieniem politycznym dla jej uczestnik\u00f3w. Szerokim echem w ca\u0142ej Polsce odbi\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas brawurowe uwolnienie 24 kwietnia 1906 r. przez cz\u0142onk\u00f3w Organizacji Bojowej PPS pod dow\u00f3dztwem Jana Gorzechowskiego \u201eJura\u201d 10 wi\u0119\u017ani\u00f3w Pawiaka zagro\u017conych kar\u0105 \u015bmierci. Wi\u0119zieniem \u015bledczym, zar\u00f3wno kryminalnym jak i politycznym, by\u0142 Pawiak do ko\u0144ca panowania rosyjskiego w Kr\u00f3lestwie, taki te\u017c charakter zachowa\u0142 w Polsce niepodleg\u0142ej.<\/p>\n

Prostok\u0105tny plac pod wi\u0119zienie zajmowa\u0142 obszar o powierzchni 1,5 ha. Otoczony by\u0142 murem z dwiema zwy\u017ckami stra\u017cniczymi od strony ulicy Dzielnej i jedn\u0105 od ulicy Pawiej. Gmach g\u0142\u00f3wny mieszcz\u0105cy wi\u0119zienie m\u0119skie, o d\u0142ugo\u015bci 150 m. i szeroko\u015bci 12 m., sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z czterech kondygnacji (suterena, parter, pierwsze i drugie pi\u0119tro). Budynek wi\u0119zienia kobiecego oddzia\u0142 zwany Serbi\u0105 mie\u015bci\u0142 si\u0119 w dwupi\u0119trowym budynku dawnego szpitala wojskowego. W kompleksie znajdowa\u0142y si\u0119 te\u017c powsta\u0142e w r\u00f3\u017cnym czasie zabudowania towarzysz\u0105ce m.in. : magazyny, warsztaty wi\u0119zienne, kuchnia, depozyty, \u0142a\u017ania, pralnia, kot\u0142ownia, kartoflarnia.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po\u0142o\u017cone w samym centrum Warszawy wi\u0119zienie \u015bledcze, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 brama wjazdowa) zosta\u0142o zbudowane w latach 1830-1836 wg projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego. Od 1863 r. by\u0142o wi\u0119zieniem politycznym z oddzia\u0142ami m\u0119skim i kobiecym. W latach zabor\u00f3w wi\u0119zieni tu byli cz\u0142onkowie Rz\u0105du Narodowego, powsta\u0144cy 1863 […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":6553,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-1176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-history"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1176"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1575,"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1176\/revisions\/1575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzn.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}