Szanowni Państwo,

w sobotę 17 stycznia 2026 r. o g. 11.00
zapraszamy do Mauzoleum Walki i Męczeństwa w alei Szucha
na drugie w tym roku spotkanie z cyklu
Weekendowe zwiedzanie z przewodnikiem.

Równo 81 lat temu, 17 stycznia 1945 r.
do zrujnowanej Warszawy weszły Armia Czerwona i 1. Armia Wojska Polskiego.
„Gmach w alei Szucha początkowo zajęli Sowieci.
Nie wpuszczali Polaków na wyższe piętra, a całego budynku strzegli wartownicy.
Nie interesowali się podziemiami,
więc chętni mogli wślizgnąć się do pozostałości po »areszcie domowym« Gestapo.
Stosunkowo szybko kompleks przejęły instalujące się stopniowo w Warszawie nowe,
komunistyczne władze polskie. […]
Ministerstwo Oświaty […] początkowo zainstalowało się na mało zniszczonej Pradze […],
ale ostatecznie w listopadzie 1945 r. wróciło w al. Szucha 25.
Przez sześć lat zmieniło się jednak wszystko.
Słowo „Szucha” – przed 1939 niebudzące emocji warszawiaków –
było teraz synonimem terroru i upiornej rzeczywistości okupacyjnej.
Budynek, w którym przez lata bito, mordowano i odczłowieczano Polaków,
choć przetrwał wojnę prawie nienaruszony […], stał się całkowicie innym miejscem.
To paradoks: ten zakątek Warszawy, który nie został zniszczony przed powstaniem,
w jego trakcie i po nim, przeszedł niezwykłą metamorfozę –
od eleganckiego ośrodka urzędniczego po symbol zbrodni nazistowskich. […]
Starania o uczczenie polskich ofiar katowni na Szucha najwcześniej podjęli oddolnie sami warszawiacy –
byli więźniowie, rodziny zmarłych.
Kiedy tylko wrócili do miasta w początkach 1945 r.,
zaczęli składać przed gmachem przy al. Szucha 25 kwiaty i zapalać skromne znicze –
uznano ten teren za cmentarz czy może zbiorowy grób,
ale też miejsce pamięci, które należało zachować”
(G. Mika, P. Pleskot, „Szucha 25. Pierwsze ministerstwo wolnej Polski”, Warszawa 2022, s. 182–184).