We wtorek 2 grudnia 2025 roku w głównej siedzibie naszego Muzeum odbyła się kolejna Galeria Jednego Obiektu. 

W jej ramach dokonano prezentacji zbiorowego portretu bohaterów powstania listopadowego: Artura Zawiszy i Michała Wołłowicza –  znajdującego się w zbiorach naszego Muzeum.

Zebranych gości powitał dr Jacek Konik, Kierownik Działu Historii i Badań Naukowych naszego Muzeum, który opowiedział o bohaterach uwiecznionych na obrazie oraz o tajemniczej historii samego dzieła. 

Wspólny portret Artura Zawiszy (1808-1833) i Michała Wołłowicza (1806-1833), bohaterów Powstania Listopadowego został wykonany przez nieznanego artystę na podstawie litografii Eugène Marc’a, która zdobiła wydaną w Paryżu w 1859 roku  publikację poety i publicysty Michała Chodźki zatytułowaną „Artur Zawisza i Michał Wołłowicz”.

Obaj mężczyźni stoją trzymając się za ręce, a za ich plecami widoczny jest fragment szubienicy. Przedstawienie jest symbolicznie, gdyż obaj uczestnicy Powstania Listopadowego i popowstaniowej partyzantki Józefa Zaliwskiego nie zginęli razem. Egzekucja Michała Wołłowicza miała miejsce 21 czerwca 1833 roku w Grodnie, a Artura Zawiszę stracono 27 listopada tego samego roku na rogatkach Alej Jerozolimskich, w miejscu, w którym dziś w Warszawie znajduje się plac jego imienia.

Obraz był w posiadaniu jednej rodziny przez ponad 100 lat i istnieje przypuszczenie, że jego autorem mógł być ktoś spośród krewnych. Jednak nazwiska autora nie ma ani na obrazie, ani też w rodzinie nie przetrwała  o nim pamięć. Sam obraz nigdy nie miał oficjalnego tytułu, ale o postaciach na obrazie konspiracyjnie mówiono „Polacy”. W rodzinie dawnych właścicieli przetrwała pamięć o  Zawiszy i Wołłowiczu, ale nikt nie miał świadomości, że inspiracją do namalowania ich wspólnego portretu była książkowa litografia.