W czwartek 29 stycznia 2026 roku o godzinie 16.00 zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Czwartki z Temidą”. Prof. dr hab. Jan BŁESZYŃSKI przedstawi wykład „Sztuczna inteligencja a utwór jako przedmiot prawa autorskiego”.
Zachęcamy do obejrzenia zapowiedzi spotkania na kanale YouTube Muzeum Niepodległości, https://youtu.be/E924acVEApI
Spotkanie będzie transmitowane na kanale YouTube Muzeum Niepodległości, https://youtube.com/live/7fOATq01_vo?feature=share
Rosnące znaczenie możliwości korzystania ze sztucznej inteligencji jest trudną do przecenienia zdobyczą w szeregu dziedzinach. W odniesieniu do twórczości chronionej prawem autorskim stwarza jednak niebezpieczeństwo ograniczania zapotrzebowania na twórczość i może powodować ograniczanie jej rozwoju. Uzasadnia to niezbędność zabezpieczenia twórcom utworów wykorzystywanych poprzez maszynową eksploatację utworów godziwego wynagrodzenia za to korzystanie, jak również tworzenia dogodnych warunków do rozwijania i udostępniania twórczości. Pod tym kątem oceny wymaga trafność zarówno zasad prawa europejskiego wynikających zwłaszcza z dyrektywy 2019/790 WE, jak i jej implementacji w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Korzystanie z programów sztucznej inteligencji prowadzi do pytania o relację z ochroną utworów powstających przy jej wykorzystaniu. Korzystanie to stanowi odrębne pole eksploatacji składające się na bezwzględne prawo majątkowe twórcy do utworu. Nie chodzi zatem o same rezultaty wykorzystania programu sztucznej inteligencji. Jest on rezultatem maszynowej eksploracji bazy danych obejmującej utwory określonego rodzaju, wykonującej polecenia zgodnie z danym programem sztucznej inteligencji, na zasadach statycznego prawdopodobieństwa formułującego treść i postać rezultatu wykorzystania sztucznej inteligencji. Rezultat taki nie podlega ochronie prawnej na gruncie prawa autorskiego.
W odróżnieniu od tego twórczość chroniona prawem autorskim jest projekcją wizji twórcy, stanowiącej oryginalne ujęcie w postaci organicznej całości obejmującej ujęcie i przedstawienie treści, w szczególności uczuć, idei, faktów, zjawisk, a także rezultatów cudzej twórczości, bez względu na rozmiar wkładu twórczego, wartość, przeznaczenie lub pracochłonność, od chwili, w której została ustalona w postaci umożliwiającej zapoznanie się z nią przez inne osoby. Utwór może stanowić opracowanie wcześniej powstałego utworu innej osoby, bez uszczerbku dla praw jego autora. Cechą wyróżniającą jest twórczy i organiczny charakter całości jaką jest utwór. Stanowi projekcję wizji utworu jako całości wynikającej z wrażliwości twórcy. Prawo autorskie chroni utwory w zakresie ich twórczego charakteru, jako pochodzące od konkretnego twórcy. Chroni je, zarówno w zakresie praw osobistych, jak i majątkowych, zapewniając twórcy w szczególności wyłączność korzystania z utworu, o ile ustawa nie ustanawia ograniczeń. Mogą one dotyczyć, w szczególności, zakresu korzystania z utworu bez wynagrodzenia.
Prof. dr hab. Jan BŁESZYŃSKI – profesor zwyczajny na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego i na Wydziale Prawa Kanonicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Radca Prawny. Specjalista w zakresie prawa cywilnego, prawa autorskiego oraz prawa własności intelektualnej.
