Zapraszamy we wtorek 16 czerwca 2026 roku o godzinie 17.00 na czerwcowy Salon Przebendowskich. Dr Szymon Niedziela przedstawi wykład  „Nad Nilem i pod piramidami-rozmowy o historii i polityce Egiptu”

Egipt jest wprost zatopiony w swej starożytnej metryce. Egipcjanie w jakimś sensie są przekonani, że ich państwo jest wieczne, że zawsze było i zmierza ku nieskończoności. Poprzez tysiąclecia przybierało różne formy i nazwy (Egipt: faraonów, ptolemejski, rzymski, bizantyjski, arabski, mamelucki, turecki, królewski i republikański), jednak jest wieczne jak nieśmiertelny Nil. 

Tożsamość egipska ma wymiar holistyczny. Obejmuje wzniosłą epokę faraonów, epokę hellenistyczną, chrześcijańską oraz muzułmańską. Egipcjanie szanują każdą nić z tkaniny swojej rozległej historii. Nil jest ojcem Egiptu, a pustynia matką. Najpierw zbudowano piramidy, dopiero później hellenistyczne Serapeum w Aleksandrii, koptyjskie katedry i muzułmańskie meczety. 

Od kilkuset lat Egipt jest jednym z najważniejszych podmiotów świata arabskiego (al-umma al-arabijja) oraz wspólnoty islamskiej (al-umma al-islamijja). Kair – miasto tysiąca minaretów – jest do dzisiaj najważniejszym bastionem sunnizmu. 

Podczas wykładu zasygnalizowane zostaną następujące wątki tematyczne: 

1. Egipt za panowania Muhammada Alego jako matecznik muzułmańskiego modernizmu. Egipskie meczety otwierają się na nowoczesność. 
2. Egipt jako kolebka współczesnego fundamentalizmu muzułmańskiego. W 1928 r. Hasan al-Banna powołał Stowarzyszenie Braci Muzułmanów. Organizacja ta przez prawie sto lat bardzo silnie wpływała na rzeczywistość społeczno-polityczną w Egipcie i w całym świecie arabsko-muzułmańskim. 
3. Egipt jako laboratorium oświeconego autorytaryzmu w okresie prezydentury Abd al-Fattaha as-Sisi’ego (2014-2026).
4. Polityka zagraniczna współczesnego Egiptu: nowe azymuty regionalne i ponadregionalne. 
5. Egipt wobec konfliktu izraelsko-palestyńskiego. 

Szymon Niedziela – doktor nauk humanistycznych. Absolwent Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego i Szkoły Podchorążych Rezerwy w Toruniu (porucznik rezerwy).  Kierownik Działu Ekspozycji Muzeum Powstania Warszawskiego. Specjalizuje się w problematyce konfliktów zbrojnych na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Równolegle zajmuje się naukowo tematyką historii Polski w latach 1939-1945, ze szczególnym uwzględnieniem Warszawy i stosunków polsko-ukraińskich. Autor czterech monografii naukowych: Konflikty i napięcia w świecie arabskim; Fundamentalizm muzułmański w Algierii; Konflikty we współczesnej Azji. Studium przypadków; Współczesny Egipt. Zarys problemów społeczno-politycznych. Popularyzator najnowszej historii Polski i historii Warszawy w telewizji, radio i w mediach społecznościowych. Konsultant filmów i programów edukacyjnych w zakresie problematyki drugiej wojny światowej. Zafascynowany chrześcijańską i islamską architekturą sakralną. Uwielbia wyprawy historyczne na Kresy Wschodnie. Obecnie przygotowuje monografię na temat historii Ukrainy i stosunków polsko-ukraińskich.

Prowadzenie spotkania: Michał Rybak