Muzeum Niepodległości miało zaszczyt uczestniczyć w wyjątkowym wydarzeniu, które odbyło się w piątek 14 listopada 2025 r. na warszawskim Ursynowie. Uroczystość, zorganizowana przez SBM Stokłosy oraz Fundację My Obywatele UE, poświęcona była upamiętnieniu Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego – niezwykłego polskiego myśliciela i wizjonera, którego dorobek wciąż budzi podziw. Centralnym punktem wydarzenia było posadzenie pamiątkowego drzewa oraz odsłonięcie kamienia z tablicą, które mają symbolicznie uczcić zarówno jego rozległe dokonania naukowe, jak i dalekowzroczne idee dotyczące jedności europejskiej.
Jastrzębowski był postacią, która o ponad sto lat wyprzedziła swoją epokę w kwestii wizji pokojowej współpracy na kontynencie. Napisana przez niego w 1831 roku, gdy miał zaledwie 32 lata, „Konstytucja dla Europy” (Traktat o Wieczystym Pokoju Między Narodami Ucywilizowanymi) postulowała zjednoczenie kontynentu przy jednoczesnym zachowaniu niepodległości narodów, zniesienie granic oraz powołanie wspólnych organów władzy. Współczesna Unia Europejska, realizując wiele z tych fundamentalnych koncepcji, potwierdza jego rolę jako jednego z niewypowiedzianych ojców europejskiej myśli integracyjnej.
Jastrzębowski nie był jednak tylko myślicielem politycznym. Jego działalność naukowa była równie imponująca. Jako profesor biologii, zoologii i botaniki, związany z instytutem na Marymoncie, zasłynął jako wybitny przyrodnik: opisał i skatalogował ponad tysiąc roślin, współtworzył Ogród Botaniczny w Warszawie, zalesiał tereny Puszczy Białej oraz założył arboretum w Broku nad Bugiem. Ponadto, jest uznawany za prekursora ergonomii, rozwijając tę naukę o organizacji pracy ludzkiej na długo przed jej globalnym uznaniem. Jego postawa patriotyczna także zasługuje na podkreślenie – jako oficer artylerii brał udział w bitwie o Olszynkę Grochowską, łącząc służbę naukową z czynnym udziałem w walce o wolność ojczyzny.
W uroczystości na Ursynowie udział wzięli przedstawiciele władz lokalnych, w tym zastępcy burmistrza Klaudiusz Ostrowski i Cezary Holdenmajer, a także ambasador ad personam Marek Grela oraz prof. Ewa Zaraza z SGGW, reprezentująca środowisko akademickie. Muzeum Niepodległości reprezentowała Justyna Wyszyńska, Kierownik Działu Promocji i Marketingu. Wydarzenie, w którym uczestniczyli również uczniowie ursynowskich szkół i mieszkańcy, uświetnił swoim występem artystycznym Olgierd Łukaszewicz.
Zasadzone drzewo i pamiątkowa tablica stanowią trwały, fizyczny symbol marzenia Jastrzębowskiego o Europie, w której panuje pokój, współpraca i poszanowanie prawa. To upamiętnienie ma służyć nie tylko jako wyraz hołdu, ale także jako zachęta do refleksji nad tym, jak głębokie i dalekowzroczne korzenie w polskiej myśli ma wizja wspólnoty narodów.
